Stanowisko pracy postrzegane jest zwykle jako zbiór zadań i obowiązków, które organizacja stawia przed pracownikiem. Tradycyjne podejście opiera się na założeniu, że to firma kieruje sposobem, w jaki pracownicy wykonują swoją pracę. Spojrzenie z innej perspektywy odkrywa jednak, że samodzielne kształtowanie zmian w sposobie pracy ma pozytywny wpływ nie tylko na samopoczucie i zdrowie psychiczne pracownika, lecz także na jego jego efektywność w firmie. 

Czym jest job crafting? 

Zjawisko “job craftingu” zazwyczaj opisywane za pomocą terminu w języku angielskim, można przetłumaczyć jako “przekształcanie” lub “modelowanie” pracy. Polega ono na samodzielnym, wynikającym z oddolnej inicjatywy pracownika dopasowywaniu pracy do własnych możliwości i preferencji. Opiera się na założeniu, że pracownicy nie są biernymi pionkami w firmie, lecz mogą dokonywać zmian w strategii pracy. Dlatego coraz częściej we współczesnych teoriach zarządzania pojawiają się koncepcje “job craftingu”, rozpatrywanych jako zjawisko pozytywne nie tylko dla jednostki, lecz także dla całej organizacji. 

Jak to się robi? 

Przekształcanie pracy może odbywać się na różne sposoby i możesz sam_a dopasować ją do własnych preferencji. Być może stosujesz te techniki już od dawna? 

Jedna z teorii mówi, że najważniejszym celem przekształcania pracy jest dostarczanie poczucia sensu u pracownika. 

Wydaje się, że “poczucie sensu pracy” jest jedną z ważniejszych potrzeb, zazwyczaj zaspokojoną indywidualnie przez pracowników. Psychologowie uważają, że budowanie sensu powinno być inicjatywą zarówno organizacji jak i pracownika. Jeśli jednak firma nie dostarcza nam poczucia sensowności pracy, możemy samodzielnie podejmować działania, które nam ją zapewnią. 

Możesz więc przekształcać wykonywane zadania – na przykład dzielić się w zespole obowiązkami tak, aby wykorzystywać swoje umiejętności i mocne strony. Pracownicy mogą też podejmować działania mające na celu modelowanie relacji (jak zacieśnianie relacji z zespołem poprzez spotkania poza godzinami pracy) czy zmienianie sposobu własnego myślenia, np.  rozważanie o korzyściach, które ich praca przynosi innym ludziom. 

Inni psychologowie rozpatrują koncepcję “job craftingu” jako rozdzielanie wagi pomiędzy potencjał i wymagania. Jako pracownik możesz starać się zwiększać zasoby społeczne (takie jak relacje z przełożonymi i pracownikami)  – na przykład prosić szefa o feedback (informację zwrotną). Dobrym działaniem jest też żonglowanie wymaganiami –  podejmowanie zadań będących wyzwaniami, a unikanie zadań zbyt obciążających – np. spotkań z trudnymi emocjonalnie kolegami z pracy.  

 

Kto przekształca swoją pracę? 

Dlaczego ludzie modelują swoją pracę? 

Psycholożka Amy Wrzesinski prowadząc badania nad osobami sprzątającymi w szpitalu zauważyła, że część osób wykonuje zadania wykraczające poza obowiązki zawodowe (takie jak rozmowa z pacjentami), dzięki czemu zdobywa większą motywację i poczucie sensu pracy.

Przekształcanie pracy jest niezależne od pozycji w hierarchii firmy, a także od wykonywanego zawodu.  W badaniach nad dopasowywaniem pracy często wypowiadają się nauczyciele, menedżerowie, pracownicy produkcji czy sprzedawcy. 

Ważnym czynnikiem pozwalającym pracownikom modelować pracę jest autonomia – poczucie wolności w organizowaniu pracy czy podejmowaniu decyzji.  Autonomia w zakresie wyboru zadań i sposobu ich realizacji jest podstawowym fundamentem przekształcania pracy. Innym silnym czynnikiem jest obciążenie zawodowe – im więcej obowiązków i wymagań spoczywa na ramionach pracownika, tym chętniej podejmuje on działania dotyczące przekształcania pracy. 

Jakie korzyści wynikają z job craftingu? 

Dla organizacji niewątpliwą korzyścią jest zwiększona efektywność pracownika. Badania pokazują, że pracownicy którzy doświadczają w pracy pozytywnych emocji i czerpią z niej satysfakcję, wykazują większą produktywność. 

Osoby, które przekształcają pracę wedle własnych potrzeb, wykazują wyższe zaangażowanie w kolejnym miejscu pracy, a także są mniej zagrożone wypaleniem zawodowym. 

Wsparcie otrzymywane od innych ludzi w miejscu pracy jest jednym z najsilniejszych czynników, które chronią pracowników przed skutkami stresu czy wypaleniem zawodowym. Dlatego pracownicy oddolnie poszukują zwiększania zasobów społecznych, takich jak dobre stosunki ze współpracownikami oraz przełożonymi. Pracownicy modelujący swoją pracę częściej deklarują też wyższy poziom sensu i znaczenia swojego stanowiska, a także większy poziom dopasowania do pracy.

Źródła:

Agnieszka Łądka-Barańska, Malwina Puchalska-Kamińska, Ewelina Gałęzowska-Szomborg. “Job Crafting. Jak samodzielne kształtowanie zmian w sposobie pracy zwiększa dobrostan i efektywność pracowników?”. Coaching Review 2018.